หมาแมวเป็นพยาธิ สังเกตยังไง และถ่ายพยาธิถูกวิธีต้องทำแบบไหน
Worms in Dogs & Cats: Prevention & Treatment
พยาธิในลำไส้พบได้บ่อยในลูกหมา-ลูกแมว และบางชนิดติดต่อมาสู่คนได้ การตรวจอุจจาระเป็นประจำและถ่ายพยาธิให้ตรงชนิดตรงเวลาคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับทั้งสัตว์และคนในบ้าน
พยาธิที่พบบ่อยในหมาแมว
| ชนิด | ติดต่อจาก | สัญญาณที่เห็น |
|---|---|---|
| พยาธิไส้เดือน (Roundworm) | แม่สู่ลูกผ่านรกและน้ำนม หรือกินไข่ | ท้องป่อง ขนหยาบ อาเจียนหรือถ่ายมีตัวพยาธิ |
| พยาธิปากขอ (Hookworm) | กินตัวอ่อน ผ่านผิวหนัง หรือน้ำนมแม่ | ซีด อ่อนแรง อึดำเหมือนยางมะตอยในรายรุนแรง |
| พยาธิแส้ม้า (Whipworm) | กินไข่จากพื้นดิน | ท้องเสียเรื้อรัง น้ำหนักลด |
| พยาธิตัวตืด (Tapeworm) | กินหมัดหรือสัตว์ฟันแทะ | มีเม็ดข้าวสาร (ปล้องของตืด) รอบก้นหรือในอุจจาระ |
| พยาธิหนอนหัวใจ (Heartworm) | ยุงกัด | ไอ เหนื่อยง่าย ทรุดกะทันหันในรายรุนแรง |
สัญญาณที่บ่งบอกว่าอาจมีพยาธิ
- ตัวผอมแต่ท้องป่อง โดยเฉพาะในลูกสัตว์
- ขนหยาบ แห้ง ไม่เป็นเงา
- เอาก้นถูพื้นหรือลากไปมา (scooting)
- มีเม็ดข้าวสารสีขาวรอบก้นหรือในอุจจาระ (พยาธิตัวตืด)
- อาเจียนหรือท้องเสีย บางครั้งเห็นตัวพยาธิปนออกมา
- ซีด อ่อนเพลีย หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
ลูกหมา 3 เดือนมาคลินิกเพราะตัวผอมแต่ท้องป่องและอาเจียน เห็นตัวพยาธิไส้เดือนปนในอาเจียน สัตวแพทย์ตรวจอุจจาระพบไข่พยาธิจำนวนมาก ให้ยาถ่ายพยาธิหลายรอบร่วมกับตรวจติดตาม ภายใน 6 สัปดาห์ลูกหมาน้ำหนักขึ้นและถ่ายปกติ
ตรวจวินิจฉัยอย่างไร
การตรวจอุจจาระ (fecal flotation) ช่วยหาไข่ของพยาธิไส้เดือน ปากขอ และแส้ม้า ส่วนพยาธิตัวตืดดูจากปล้องที่หลุดออกมาได้ และพยาธิหนอนหัวใจต้องตรวจเลือด การตรวจอุจจาระปีละ 1–2 ครั้งจึงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพประจำปี
- ตรวจอุจจาระปีละ 1–2 ครั้ง หรือเมื่อมีอาการ
- ตรวจเลือดหาพยาธิหนอนหัวใจตามคำแนะนำสัตวแพทย์
- ลูกสัตว์ควรตรวจบ่อยขึ้นในช่วงแรกของชีวิต
ถ่ายพยาธิและป้องกันอย่างถูกต้อง
- ลูกหมาและลูกแมวเริ่มถ่ายพยาธิตั้งแต่อายุประมาณ 2 สัปดาห์ และถ่ายซ้ำทุก 2 สัปดาห์จนถึงอายุ 12–16 สัปดาห์
- เมื่อโตขึ้น ให้ยาถ่ายพยาธิตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ ขึ้นกับไลฟ์สไตล์และความเสี่ยงของแต่ละตัว
- ใช้ยาป้องกันพยาธิหนอนหัวใจรายเดือนร่วมด้วย หากสัตวแพทย์แนะนำ
- ควบคุมหมัดและเห็บอย่างสม่ำเสมอ เพราะหมัดเป็นพาหะของพยาธิตัวตืด
- เก็บอุจจาระทันทีและทำความสะอาดบริเวณที่สัตว์ขับถ่าย
- ล้างมือทุกครั้งหลังสัมผัสสัตว์ จัดการอุจจาระ หรือทำสวนหลังบ้าน
ความเสี่ยงต่อคนในบ้าน
ความจริง: ยาฆ่าเฉพาะตัวแก่ แต่ไข่และตัวอ่อนในร่างกายยังอยู่ จึงต้องถ่ายซ้ำตามรอบเพื่อกำจัดให้หมด และป้องกันการติดซ้ำจากสิ่งแวดล้อม
คำถามพบบ่อย
สังเกตยังไงว่าหมาแมวมีพยาธิ?
ดูจากท้องป่อง ขนหยาบ เอาก้นถูพื้น มีเม็ดข้าวสารรอบก้น อาเจียนหรือท้องเสีย หรือเห็นตัวพยาธิ แต่อย่างไรก็ตามต้องตรวจอุจจาระยืนยัน เพราะหลายครั้งไม่มีอาการชัดเจน
ลูกหมา-ลูกแมวเริ่มถ่ายพยาธิได้ตอนไหน?
เริ่มได้ตั้งแต่อายุประมาณ 2 สัปดาห์ โดยถ่ายซ้ำทุก 2 สัปดาห์จนถึง 12–16 สัปดาห์ ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์
ถ่ายพยาธิแล้วทำไมยังมีพยาธิอีก?
อาจเพราะถ่ายไม่ครบรอบ ไข่ในสิ่งแวดล้อมยังไม่ถูกกำจัด หรือติดซ้ำจากหมัด พื้นดิน หรือสัตว์อื่น ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อวางแผนให้ครบถ้วน
พยาธิในหมาแมวติดต่อคนได้ไหม?
ได้ โดยเฉพาะพยาธิไส้เดือนและปากขอ การถ่ายพยาธิสัตว์อย่างสม่ำเสมอ เก็บอึทันที และล้างมือจะช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
