กลากในหมาแมว โรคผิวหนังจากเชื้อราที่ติดต่อง่ายถึงคน รู้สัญญาณและวิธีรักษาให้หายขาด
Ringworm in Dogs and Cats
กลากหรือขี้กลาก (ringworm) เป็นโรคผิวหนังจากเชื้อราที่กินเคราตินเป็นอาหาร แม้ชื่อจะเรียกกลากแต่ไม่ใช่ตัวหนอน มันติดต่อได้ทั้งระหว่างสัตว์และติดต่อสู่คนได้ บทความนี้จะช่วยให้รู้จักสัญญาณ การวินิจฉัย และการรักษาให้หายขาด
สัญญาณของกลากในหมาแมว
กลากมักปรากฏเป็นรอยขนร่วงเป็นวง มีสะเก็ดหรือขุย และอาจมีขอบแดง ตรงกลางเริ่มหายหรือมีขนขึ้นใหม่ บางตัวมีอาการคันเล็กน้อยถึงปานกลาง แต่บางตัวโดยเฉพาะแมวอาจติดเชื้อโดยแทบไม่แสดงอาการชัดเจนเลย ทำให้แพร่เชื้อให้สัตว์และคนอื่นได้โดยไม่รู้ตัว
- ขนร่วงเป็นวงหลายจุด โดยเฉพาะที่หัว ใบหู และขา
- ผิวหนังเป็นขุย สะเก็ด หรือมีรอยแดง
- ขนแตกหักสั้นปุกปุยในบริเวณที่ร่วง
- บางรายเป็นตุ่มหรือปื้นอักเสบทั่วตัว โดยเฉพาะในแมวที่ภูมิคุ้มกันต่ำ
- เล็บหนาผิดปกติ เปราะ หรือหักง่ายในบางราย
ติดต่อกันได้อย่างไรและติดคนไหม
| ช่องทางการติดต่อ | รายละเอียด |
|---|---|
| สัมผัสสัตว์ที่ติดเชื้อ | การจับ ลูบ เล่นกับหมาแมวที่เป็นกลาก |
| สัมผัสสิ่งของปนเปื้อน | แปรงขน ผ้าห่ม ของเล่น เฟอร์นิเจอร์ และพื้น |
| สปอร์ในฝุ่น | ขนที่หลุดมีสปอร์ติดไปกับฝุ่นละอองในบ้าน |
| ติดต่อสู่คน | ได้ทั้งคนและสัตว์ชนิดอื่น โดยเฉพาะผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ |
สัตวแพทย์วินิจฉัยอย่างไร
- ส่องไฟวูดส์ (Wood's lamp) ในที่มืด เชื้อราบางชนิดเรืองแสงสีเขียว
- เก็บขนและขูดผิวหนังบริเวณขอบรอยโรคส่งตรวจกล้องจุลทรรศน์
- เพาะเชื้อราในอาหารเลี้ยงเชื้อเพื่อยืนยันชนิดและผลช้าสุดใช้เวลาหลายสัปดาห์
- บางรายตรวจ PCR หรือใช้เทปกาวแปะเพื่อเก็บตัวอย่าง
- จากผลจึงเลือกยากินหรือยาทาให้ตรงกับชนิดเชื้อรา
การรักษาและการกำจัดเชื้อในบ้าน
- ให้ยากินต้านเชื้อราตามสัตวแพทย์สั่ง ครบตามระยะเวลาที่กำหนด แม้อาการจะดูดีขึ้นแล้ว
- ใช้ยาทาหรือแชมพูต้านเชื้อราตามคำแนะนำสำหรับรอยโรคเฉพาะจุด
- เก็บขนที่ร่วงทุกครั้ง อย่าใช้แปรงร่วมกัน และฆ่าเชื้ออุปกรณ์
- ซักผ้าห่ม เบาะ ที่นอนด้วยน้ำร้อนและตากแดดจัด หรือพ่นยากำจัดเชื้อรา
- ดูดฝุ่นและทำความสะอาดพื้น เฟอร์นิเจอร์เป็นประจำจนกว่าจะหาย
ความจริง: กลากไม่ใช่หนอน แต่เป็นการติดเชื้อราที่ผิวหนัง การทายาเฉพาะจุดถูกจุดตรงรอยโรคได้ แต่ถ้ารอยโรคหลายจุดหรือทั่วตัวต้องใช้ยากินร่วมด้วย เพื่อกำจัดเชื้อให้หมด
เมื่อไรต้องพบสัตวแพทย์
พบสัตวแพทย์เมื่อพบรอยขนร่วงเป็นวง สะเก็ดหรือขุยที่ขยายวงกว้างขึ้น ลูกแมวหรือลูกหมา หรือสัตว์ที่ภูมิคุ้มกันต่ำควรรีบตรวจ เพราะเสี่ยงลุกลามและแพร่เชื้อให้คนในบ้าน การรักษาให้ครบถ้วนทั้งตัวสัตว์และสิ่งแวดล้อมสำคัญต่อการหายขาดและไม่กลับมาเป็นซ้ำ
ลูกแมววัย 4 เดือนจากศูนย์พักพิงมีขนร่วงเป็นวงที่ใบหน้า ตรวจเพาะเชื้อพบไมโครสปอรัม คานิส เจ้าของรับเลี้ยงโดยให้ยากินและยาทาตามสัตวแพทย์สั่ง พร้อมทำความสะอาดบ้านทุกสัปดาห์ หลัง 6 สัปดาห์เชื้อหายและไม่มีคนในบ้านติดเชื้อ
คำถามพบบ่อย
กลากในหมาแมวหายเองได้ไหม?
บางรายอาจหายเองในระยะเวลาหลายเดือน แต่ระหว่างนั้นจะแพร่เชื้อให้สัตว์และคนอื่นได้ และบางรายลุกลามรุนแรง ควรให้สัตวแพทย์รักษาให้เร็วที่สุด
คนติดกลากจากหมาแมวต้องทำอย่างไร?
ให้พบแพทย์ผิวหนังเพื่อยืนยันและรักษา ในขณะเดียวกันต้องรักษาสัตว์และทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมด้วย เพราะถ้ารักษาเฉพาะฝั่งใดฝั่งหนึ่งก็อาจติดสลับไปมา
กลากต้องรักษากี่สัปดาห์ถึงหาย?
โดยทั่วไปต้องใช้ยากินต้านเชื้อราอย่างน้อย 4–6 สัปดาห์ และบางรายนานถึง 8 สัปดาห์ ต้องใช้ยาครบแม้อาการจะดูดีขึ้น เพราะเชื้อที่เหลืออยู่จะกลับมาเป็นซ้ำ
แชมพูต้านเชื้อราอาบให้หมาแมวเองได้ไหม?
ได้ แต่ควรใช้ชนิดที่สัตวแพทย์แนะนำ เพราะแชมพูบางชนิดระคายเคืองผิวหนังหรือใช้ไม่ถูกวิธี และการอาบแชมพูอย่างเดียวอาจไม่พอในรายที่ลุกลาม ควรใช้ยาครบตามแผนการรักษา
