CChocoMoji
หน้าแรกความรู้สัตว์เลี้ยงอาการที่พบบ่อยหมาแมวน้ำลายไหลมากผิดปกติ สาเหตุและสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพบหมอ

หมาแมวน้ำลายไหลมากผิดปกติ สาเหตุและสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพบหมอ

Excessive Drooling (Ptyalism) in Dogs and Cats

สุนัขแมวอาการ

หมาบางสายพันธุ์น้ำลายไหลเป็นปกติ แต่ถ้าสัตว์เลี้ยงของคุณน้ำลายไหลมากผิดปกติหรือเพิ่งเริ่มมีอาการ นี่อาจเป็นสัญญาณของโรคฟัน สิ่งแปลกปลอม หรือแม้แต่พิษ บทความนี้จะช่วยให้คุณแยกแยะและรู้ว่าต้องทำอะไร

สุนัขบ็อกเซอร์กำลังอ้าปากและน้ำลายไหล
ภาพ: File:George W the boxer dog (mouth open).jpg · CC BY 3.0 ·

น้ำลายไหลแบบไหนถือว่าปกติ

  • หมาสายพันธุ์ปากหย่อน เช่น เซนต์เบอร์นาร์ด มาสทิฟฟ์ บลัดฮาวด์ น้ำลายไหลตามสรีระอยู่แล้ว
  • หมาน้ำลายไหลเมื่อเห็นหรือได้กลิ่นอาหารที่ชอบ
  • หมาแมวน้ำลายไหลเมื่อตื่นเต้นหรือเมารถ
  • แมวที่ผ่อนคลายอาจน้ำลายไหลเล็กน้อยระหว่างส่งเสียงคราง
จุดสำคัญคือการเปลี่ยนแปลง ถ้าสัตว์เลี้ยงน้ำลายไหลมากกว่าปกติชัดเจน เริ่มมีอาการฉับพลัน หรือน้ำลายไหลทั้งที่ไม่เคยเป็น ควรสงสัยว่ามีความผิดปกติ

สาเหตุของน้ำลายไหลมากผิดปกติ

สาเหตุคำอธิบายพบได้ใน
โรคฟันและเหงือกฟันผุ เหงือกอักเสบ แผลในปากหมาและแมว
สิ่งแปลกปลอมเศษกระดูก เศษไม้ติดระหว่างฟันหรือคอหมาเป็นหลัก
อาการคลื่นไส้อาหารไม่ย่อย กระเพาะอักเสบ ตับอ่อนอักเสบหมาและแมว
พิษหรือสารเคมีพืชมีพิษ ยาฆ่าแมลง อาหารเป็นพิษหมาและแมว
โรคลมแดดตัวร้อนจัด น้ำลายข้นเหนียวหมาและแมว
โรคทางระบบประสาทชัก โรคพิษสุนัขบ้า โรคระบบประสาทหมาและแมว

สัญญาณฉุกเฉินที่ต้องพบสัตวแพทย์ทันที

พาไปพบสัตวแพทย์ทันทีถ้าน้ำลายไหลมากร่วมกับ อาเจียนหรือพยายามอาเจียน, กลืนลำบาก, หายใจลำบาก, ท้องบวมโป่ง, เหงือกซีด, อ่อนแรง ล้ม, ชัก, ม่านตาไม่เท่ากัน, น้ำลายปนเลือด หรือสงสัยว่ากลืนสารพิษ

อาการเหล่านี้บ่งบอกถึงภาวะคุกคามชีวิต เช่น พิษ ท้องอืดบิด หรือโรคระบบประสาท ถ้าสงสัยว่ากินสารพิษ เช่น ช็อกโกแลต องุ่น ยาฆ่าแมลง หรือพืชมีพิษ ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันทีพร้อมนำตัวอย่างสิ่งที่กินมาให้ดู

ในแมว น้ำลายไหลมากมักสัมพันธ์กับโรคช่องปาก เช่น เปื่อยอักเสบ (stomatitis) หรือการกลืนลำบากจากโรคไตระยะท้าย ควรตรวจหาสาเหตุเสมอ

วิธีดูแลเบื้องต้น

ทำก่อนพาไปพบสัตวแพทย์
  1. ตรวจดูช่องปากอย่างเบามือ หาเศษสิ่งแปลกปลอมที่มองเห็นได้
  2. เช็ดน้ำลายและทำให้ผิวใต้คางแห้งเพื่อป้องกันผื่นผิวหนังอักเสบ
  3. ถ่ายภาพหรือบันทึกอาการเพื่อให้สัตวแพทย์ประเมิน
  4. จดบันทึกว่ามีโอกาสกินสารพิษหรือของแปลกปลอมหรือไม่
  5. โทรปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเดินทางทุกครั้ง

ห้ามจับช่องปากแรง ๆ หรือพยายามดึงสิ่งแปลกปลอมออกเองถ้าไม่แน่ใจ เพราะอาจดันเข้าลึกหรือทำให้สัตว์เจ็บและกัด สัตวแพทย์จะจัดการได้อย่างปลอดภัย

การรักษาขึ้นกับสาเหตุ

การรักษาโรคฟันคือการขูดหินปูนหรือถอนฟัน ส่วนสิ่งแปลกปลอมจะถูกนำออกโดยสัตวแพทย์ อาการคลื่นไส้รักษาด้วยยาลดคลื่นไส้ ส่วนพิษต้องรีบกำจัดพิษออกจากร่างกายโดยเร็วที่สุด สัตวแพทย์จะรักษาตามโรคต้นเหตุ

ตัวอย่างจากคลินิก

หมาลาบราดอร์น้ำลายไหลมากและซึมลงกะทันหัน เจ้าของพบว่ากินองุ่นเข้าไป การล้างท้องและให้สารน้ำอย่างเร่งด่วนช่วยให้หมารอดพ้นจากภาวะไตวายเฉียบพลันได้ เพราะมาถึงคลินิกภายในไม่กี่ชั่วโมง

เรื่องน่ารู้: น้ำลายไหลมากเกิน (ptyalism) เกิดได้จากสองกลไกคือ ร่างกายผลิตน้ำลายมากเกินไป หรือกลืนน้ำลายไม่ทันเพราะเจ็บปากหรือมีสิ่งอุดตัน สาเหตุตั้งแต่โรคฟันไปจนถึงพิษหรือโรคร้ายแรง จึงไม่ควรปล่อยผ่าน

คำถามพบบ่อย

หมาสายพันธุ์ไหนน้ำลายไหลเป็นปกติ?

หมาปากหย่อนอย่างเซนต์เบอร์นาร์ด มาสทิฟฟ์ บลัดฮาวด์ และนิวฟาวน์แลนด์น้ำลายไหลเป็นเรื่องปกติเพราะโครงสร้างปาก ยังไงก็ตามการเพิ่มขึ้นผิดปกติต้องตรวจ

แมวน้ำลายไหลปกติไหม?

แมวน้ำลายไหลน้อยกว่าหมา โดยปกติแทบไม่เห็นน้ำลายไหลเว้นแต่อิ่มใจตอนส่งเสียงคราง ถ้าแมวน้ำลายไหลมากและผิดปกติ ควรพบสัตวแพทย์

หมาน้ำลายไหลมากเพราะอะไรอันตรายที่สุด?

พิษและสิ่งอุดตันเป็นอันตรายที่สุด ถ้าสงสัยว่ากินสารพิษหรือมีอาการหายใจลำบากร่วมด้วย ต้องพาไปพบสัตวแพทย์ฉุกเฉินทันที

น้ำลายไหลเพราะเมารถเป็นอันตรายไหม?

ไม่เป็นอันตรายและหายได้เองเมื่อจบการเดินทาง แต่ถ้าไหลมากผิดปกติทุกครั้งหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย ควรปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องยาแก้เมารถที่ปลอดภัย

แหล่งอ้างอิง

PetMD — Excessive Drooling in Dogs

MSD Veterinary Manual — Salivary Disorders in Small Animals