CChocoMoji
หน้าแรกความรู้สัตว์เลี้ยงอาการที่พบบ่อยหมาแมวเบื่ออาหารไม่ยอมกิน ต้องจัดการภายใน 24–48 ชั่วโมง

หมาแมวเบื่ออาหารไม่ยอมกิน ต้องจัดการภายใน 24–48 ชั่วโมง

Loss of Appetite (Anorexia) in Dogs and Cats

สุนัขแมวอาการ

หมาแมวไม่กินอาหารเป็นสัญญาณที่ควรให้ความสำคัญเสมอ เพราะการอดอาหารแม้ไม่กี่วันอาจอันตรายถึงชีวิตโดยเฉพาะในแมว บทความนี้จะช่วยให้คุณรู้ว่าควรจัดการเมื่อไร และสัญญาณไหนที่ต้องพบสัตวแพทย์อย่างเร่งด่วน

ลูกแมวกำลังนั่งมองชามอาหารและข้าวที่อยู่ตรงหน้า
ภาพ: File:Guangzhou-Kitten-and-bowl-of-rice-0552.jpg · CC BY-SA 3.0 · User:Vmenkov

แยกเบื่ออาหารแบบต่าง ๆ

ภาวะที่เรียกว่า anorexia คือการเบื่ออาหารอย่างสิ้นเชิง ส่วน hyporexia คือกินน้อยลงแต่ยังกิน และ pseudoanorexia คือหิวแต่กินไม่ได้เพราะเจ็บปากหรือกลืนลำบาก เช่น ฟันผุ แผลในปาก หรือมีสิ่งแปลกปลอมอุดตัน วิธีจัดการต่างกันจึงต้องแยกให้ออกก่อน

  • เบื่ออาหารแท้จริง มักมาพร้อมซึมและไม่สนใจอาหาร
  • กินน้อยลง มีโรคบางอย่างที่ทำให้อยากอาหารลดลง
  • หิวแต่กินไม่ได้ เช่น โรคฟัน เจ็บปาก หรือลำคออักเสบ
  • หมาแมวบางตัวเบื่ออาหารเพราะอาหารเปลี่ยนยี่ห้อกะทันหัน

สาเหตุที่ทำให้เบื่ออาหาร

กลุ่มสาเหตุตัวอย่างจุดสังเกต
ปัญหาในช่องปากฟันผุ เหงือกอักเสบ แผลในปากปากมีกลิ่น น้ำลายไหล เคี้ยวด้านเดียว
โรคระบบทางเดินอาหารกระเพาะอักเสบ ลำไส้อักเสบ สิ่งแปลกปลอมอาเจียน ท้องเสีย
โรคเรื้อรังไต ตับ เบาหวาน มะเร็งน้ำหนักลด ดื่มน้ำเยอะ
การติดเชื้อและไข้ไข้หวัด ไวรัสซึม ตัวร้อน
ความเครียดย้ายบ้าน มีสมาชิกใหม่ซ่อนตัว หลบมุม
ผลข้างเคียงยายาบางชนิดทำให้คลื่นไส้เริ่มหลังให้ยาใหม่

วิธีช่วยให้หมาแมวกลับมากินอาหาร

ลองทำตามลำดับ
  1. อุ่นอาหารให้อุ่นเล็กน้อยเพื่อเพิ่มกลิ่นที่ดึงดูด
  2. ลองอาหารเปียกหรืออาหารที่มีกลิ่นแรงกว่าปกติ
  3. เปลี่ยนภาชนะให้สะอาดและวางในที่เงียบสงบ
  4. ให้อาหารมื้อเล็ก ๆ บ่อยครั้งแทนมื้อใหญ่ครั้งเดียว
  5. ลองให้อาหารชนิดเดียวกับที่เคยกินตอนแข็งแรงดี
ควรค่อย ๆ เปลี่ยนอาหารใหม่ผสมกับอาหารเดิมข้าม 5–7 วัน เพื่อให้ระบบย่อยปรับตัว หากหมาแมวเบื่ออาหารจากการเปลี่ยนยี่ห้ออาหารกะทันหัน
ห้ามบังคับป้อนอาหารหรือใช้เข็มฉีดยาใส่ปากสัตว์ที่ดิ้น เพราะอาจสำลักหรืออาหารเข้าปอด ทำให้ปอดอักเสบได้ ให้สัตวแพทย์ช่วยให้อาหารทางสายยางหรือกระตุ้นความอยากอาหารด้วยยาอย่างปลอดภัย

เมื่อไรต้องพบสัตวแพทย์ทันที

พบสัตวแพทย์ทันทีสำหรับแมวที่เบื่ออาหารเกิน 24 ชั่วโมง ลูกแมวอายุน้อยที่เบื่ออาหารเกิน 12 ชั่วโมง และหมาแมวที่เบื่ออาหารร่วมกับอาเจียน ท้องเสีย ซึม น้ำหนักลด หรือปวดท้อง ยิ่งพบเร็วโอกาสฟื้นตัวยิ่งสูง

  • เบื่ออาหารเกิน 24 ชั่วโมง (แมว) หรือ 2 วัน (หมาโต)
  • อาเจียนหรือท้องเสียซ้ำหลายครั้ง
  • น้ำหนักลดลงอย่างเห็นได้ชัด
  • ดื่มน้ำเยอะและฉี่บ่อยผิดปกติ
  • ปวดท้อง หลังแอ่น ท้องแข็ง หรือลุกไม่ไหว
ตัวอย่างจากคลินิก

แมวเพศเมียทำหมันแล้วอายุ 5 ปีเบื่ออาหาร 2 วัน เจ้าของคิดว่าแมวอาจกินอะไรแปลก ๆ จึงปล่อยไว้ ตรวจพบว่ามีสิ่งแปลกปลอมอุดตันลำไส้ ต้องผ่าตัดด่วน การพาแมวมาพบแต่เนิ่น ๆ ช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนได้มาก

การรักษาของสัตวแพทย์

สัตวแพทย์จะตรวจหาสาเหตุด้วยการตรวจร่างกาย ตรวจช่องปาก ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ และถ่ายภาพ อาจให้ยาลดคลื่นไส้ ยากระตุ้นความอยากอาหาร สารน้ำ หรือการให้อาหารทางสายยางในรายที่เบื่ออาหารนาน การรักษาโรคต้นเหตุเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

ยากระตุ้นความอยากอาหาร เช่น ไมร์ตาซาพีน (mirtazapine) ใช้ภายใต้การสั่งของสัตวแพทย์เท่านั้น เพื่อช่วยให้สัตว์กลับมากินระหว่างที่รักษาโรคต้นเหตุ
เรื่องน่ารู้: แมวที่โตเต็มวัยที่เบื่ออาหารนานเกิน 24 ชั่วโมงมีความเสี่ยงไขมันพอกตับ (hepatic lipidosis) ซึ่งอันตรายถึงชีวิต ส่วนลูกแมวอายุต่ำกว่า 6 สัปดาห์ที่อดอาหารเพียง 12 ชั่วโมงก็อาจมีอันตรายถึงชีวิต ต้องรีบจัดการทันที

คำถามพบบ่อย

แมวเบื่ออาหาร 1 วันต้องรีบพบหมอไหม?

ควรพบสัตวแพทย์ทันที เพราะแมวที่อดอาหารเกิน 24 ชั่วโมงเสี่ยงไขมันพอกตับซึ่งอันตรายถึงชีวิต ยิ่งลูกแมวอายุน้อยยิ่งต้องรีบ

หมาเบื่ออาหารกี่วันถึงอันตราย?

หมาโตส่วนใหญ่ยังทนได้ 2–3 วันถ้าดื่มน้ำปกติ แต่ควรพบสัตวแพทย์ถ้าเบื่ออาหารเกิน 2 วันหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะลูกหมาหรือหมาเบาหวาน

อุ่นอาหารช่วยให้หมาแมวอยากกินไหม?

ช่วยได้ อาหารอุ่นมีกลิ่นแรงขึ้น ซึ่งดึงดูดหมาแมวที่เบื่ออาหาร แต่ถ้าเบื่ออาหารจากโรค อาหารอุ่นอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องรักษาโรคต้นเหตุ

ให้อาหารแมวที่เบื่ออาหารบ่อยแค่ไหน?

ลองให้มื้อเล็ก ๆ 3–4 ครั้งต่อวันในที่เงียบ แต่ถ้าเบื่ออาหารเกิน 24 ชั่วโมง ควรพบสัตวแพทย์ อย่าเสี่ยงปล่อยให้อดอาหารนาน

แหล่งอ้างอิง

VCA — Anorexia in Cats

Cornell Feline Health Center — Anorexia